Çinko ve Diyet Açısından Önemi

[morg]

Çinkonun vücudumuzda çok önemli görevleri vardır. 200 civarında enzim ve bir çok hormonun üretiminde (testosteron gibi) rol alır. Başlıca işevleri arasında: RNA, DNA, protein sentezi, insülinin aktivasyonu, Vitamin-A nın hücrelere taşınması ve kullanımı, yaraların iyileşmesi, hücrelerin bölünerek çoğalabilmesi, tad alma (özellikle tuzlu tadın farkına varabilme), sperm yapımı, bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi, davranış ve öğrenme performansının artışı, anne karnındaki ve doğmuş bebek ve çocukların büyüme ve gelişimi, kanda yağların taşınması gibi bir çok olayla ilişkilendirilmektedirler.

Çinko eksikliği, Türkiye ve Dünya da en sık gözlenen mineral eksikliklerinden biri olmakla birlikte üzerinde en az durulanlardan birisidir. Ülkemizde tarım yapılan topraklardaki çinko miktarı yüksek değildir (toprakların %49.83 ünde alt sınır olarak belirlenen 0.5 ppm den düşük, %32.76 sında 0.5-1.0 ppm arasındadır). Çinko kapların ve çinko su borularının da artık kullanımdan kalkmış olması çinko eksikliğine katkıda bulunmaktadır.

• Çinko Eksikliğinin Belirtileri
1. Yaşamı tehdit edebilecek düzeydeki ağır çinko eksikliği
• Büllöz püstüler dermatit
• sık sık enfeksiyona yakalanma (hücresel bağışıklık yetmezliği)
• saç dökülmesi
• ishal
• mental (zihinsel) bozukluklar

2. Orta dereceli çinko eksikliği
• büyüme geriliği
• deri değişikliği
• hipogonadizm (cinsel organ gelişiminde gerilik)
• iştah bozukluğu
• tad duyusunda azalma
• karanlığa uyum bozukluğu
• yara iyileşmesinde gecikme

3. Düşük derecede çinko eksikliği
• sinirsel ve duyusal değişiklikler
• testosteron hormonunda azalma
• oligospermi
• thymulin aktivitesinde azalma
• sık sık enfeksiyonlara yakalanma
• interlökin-2 aktivitesinde azalmaokul öncesi çocukarda gelişme geriliği